Er zijn periodes waarin je denkt: dit trek ik wel. En er zijn periodes waarin je voelt: dit gaat overleven worden. Dat verschil merk je niet altijd meteen. Het sluipt erin. Slechter slapen. Korter reageren. Minder lachen om dingen waar je normaal om lacht. Je functioneert nog wel, maar ergens is het lichter uit.

En dan komt die vraag vanzelf: Wie ben ik eigenlijk als het moeilijk wordt?

Het randje waar je liever niet staat.

We hebben ooit een gesprek gehad dat niemand wil voeren. Het was geen dramatisch gesprek, wel een eerlijk gesprek.

“Als jij over die grens gaat, trek ik aan de noodrem.” Er zat humor in. Hard, en op het randje. Maar onder die grap zat iets bloedserieus.

Dat je zó diep kunt zitten dat een ander het moet benoemen. Dat iemand anders ziet hoe dicht je bij de rand staat. Soms is dat wat vriendschap is. Niet alleen lachen. Ook spiegelen.

Niet iedereen heeft zo iemand.
Maar als je hem hebt, weet je hoe waardevol het is.

Donkerte maakt je geen slecht mens.

In zware periodes kun je gedachten krijgen die je van jezelf niet herkent. Niet omdat je zwak bent. Ook niet omdat je ondankbaar bent. Maar omdat je moe bent. Of leeg. Of te lang alles hebt gedragen.

Dat soort gedachten zeggen niets over je karakter. Ze zeggen alleen dat je systeem overbelast is. Het gevaar zit niet in het denken ervan. Het gevaar zit in geloven dat dit de enige uitweg is. Tussen die twee zit ruimte. En die ruimte is vaak kleiner dan je denkt.

Karakter zie je pas als het schuurt.

Iedereen is relaxed als alles soepel loopt. De echte test komt wanneer slaap ontbreekt, werk schuurt, relaties wankelen en je lichaam niet meewerkt. Dan valt het laagje controle weg. Dan zie je wie je bent.

Blijf je dan nog steeds praten?
Blijf je hulp toelaten?
Blijf je verantwoordelijkheid nemen voor je gedrag, ook als je je rot voelt?

Of trek je je terug in cynisme, boosheid of stilte?

Dat zijn geen morele vragen. Dat zijn spiegelvragen.

Het jaar dat alles samenkwam.

Sommige jaren tikken harder dan andere. Verlies. Druk. Veranderingen. Oude pijn die ineens boven komt. Alsof alles tegelijk getest wordt.

Achteraf kun je zeggen: dat was een vormend jaar. Tijdens zo’n jaar voelt het eerder als overleven. En toch, als je terugkijkt, zie je dat er iets veranderd is.

Er is meer bewustzijn. Meer scherpte. En meer eerlijkheid naar jezelf. Niet omdat het makkelijk was. Maar omdat je er niet voor bent weggelopen.

Wie ben je als het zwaar wordt?

Misschien is dat uiteindelijk de vraag die onder alles ligt. Niet hoeveel je bereikt. Niet hoe stabiel je lijkt van de buitenkant. Maar hoe je je gedraagt wanneer het donker wordt.

Blijf je kiezen voor leven, ook als je het even niet voelt?
Blijf je kiezen voor het gesprek, ook als zwijgen makkelijker is?
Blijf je kiezen voor verantwoordelijkheid, ook als je jezelf zielig zou kunnen vinden?

Karakter ontstaat niet in comfort. Het ontstaat in weerstand. En soms is de grootste overwinning niet dat het licht wordt, maar dat je bleef.

Photo by Kenny Eliason on Unsplash