Er zijn jaren die je rustig doorloopt. En er zijn jaren die je slopen. Soms weet je pas achteraf in welk jaar je zat. Afgelopen jaar voelde zwaar. Veel gesprekken. Veel confrontaties. Te weinig slaap. Momenten waarop alles tegelijk leek te komen.

Er waren avonden waarop ik dacht: hoe de fuck ben ik hier beland? En toch, als ik eerlijk ben, is dit misschien wel het jaar geweest waarin ik het meest ben gegroeid. Niet omdat het allemaal zo soepel ging. Juist omdat het extreem onrustig was.

Elk jaar zeggen we hetzelfde.

We zeggen elk jaar: “Kijk eens waar we vandaan komen.” Op de Weena zeiden we het. Op verjaardagen zeiden we het. Na nachten vol ideeën zeiden we het. En elke keer was het waar.

Alleen vergeet je het snel. Op het moment dat je midden in de shit zit, voelt het niet als groei. Het voelt als keihard falen. Als instorten. Als te veel. Totdat je een jaar later terugkijkt. Dan zie je ineens: die klap was een kantelpunt. Dat gesprek was nodig. Die bodem was geen einde, maar een grens.

Zware jaren vormen karakter.

Er is een verschil tussen een stabiel jaar en een vormend jaar. Een stabiel jaar voelt prettig. Je doet je werk. Je houdt alles draaiende. Je blijft ongeveer dezelfde persoon.

Een vormend jaar doet iets anders. Die haalt lagen van je af. Die confronteert je met kanten die je liever niet ziet. Die dwingt je om eerlijker te worden. Dat is pijnlijk. Instorten is pijnlijk. Op de rand staan is pijnlijk. Hardop uitspreken hoe diep je zat is pijnlijk.

Het alternatief is gevaarlijker: doorgaan alsof er niets aan de hand is.

Je bent hier niet toevallig.

Er zat een zin in het gesprek die bleef hangen: “Dat je hier bent, is het resultaat van alles wat eraan vooraf ging.”

Dat klinkt simpel. Bijna cliché. Toch klopt het. De persoon die ik nu ben, is niet ontstaan in rustige periodes. Die is gevormd in nachten waarin ik niet sliep. In gesprekken waarin alles op tafel kwam. In momenten waarop ik niet meer wist hoe ik verder moest.

Groei voelt zelden heroïsch. Vaak voelt het als overleven.

Dankbaarheid achteraf.

Op het dieptepunt voel je geen dankbaarheid. Daar voel je vooral uitputting. Pas later zie je wat het je heeft gegeven. Meer zelfkennis. Meer grenzen. Meer eerlijkheid en meer verantwoordelijkheid. En misschien nog belangrijker: meer mildheid naar jezelf.

Als je ooit volledig bent ingestort en toch weer bent opgestaan, dan weet je dat je meer kunt dragen dan je dacht.

Wie je wordt.

Het gesprek eindigde niet met: “Wat een klotejaar.” Maar met: “Wát een jaar.” Het verschil zit in perspectief. Een zwaar jaar kan je breken. Of het kan je vormen. Dat hangt niet alleen af van wat er gebeurt. Het hangt af van hoe je terug durft te kijken.

Wie je nu bent, is geen toeval. Je bent gebouwd uit alles wat je hebt doorstaan. En soms moet je even stil staan om dat te zien.

Photo by Valentin Ustinov on Unsplash