Vastlopen in je leven gebeurt ook als je niets meer ontkent. In het vorige stuk schreven we over eerlijk zijn tegen jezelf en waarom je dat moet blijven doen. Dit stuk begint waar dat ophoudt.

Je weet het. Misschien al weken, maanden of zelfs langer. Welk stuk van je leven niet meer klopt, wat je zou moeten loslaten, wat je zou moeten beginnen. Je hebt het niet meer weggestopt. Je hebt het onder ogen gezien. En er is nog steeds niets veranderd.

Waarom vastlopen in je leven zwaarder voelt als je het weet.

Zolang je nog kon doen alsof je het niet zag, had je een goed excuus. Je wist niet beter. Je had de tijd niet gehad om erover na te denken. Dat excuus ben je nu kwijt.

Je weet het. En toch sta je ’s ochtends op en doe je hetzelfde als gisteren. Dat voelt raar, want je zou verwachten dat weten vanzelf tot bewegen leidt. Alsof inzicht een schakelaar is. Je ziet het, dus je doet er iets mee.

Zo werkt het niet. Weten wat niet werkt, verandert niets aan wat het kost om het anders te doen.

Waarom weten niet hetzelfde is als kunnen.

Tussen weten en doen zit iets waar niemand het vaak over heeft: wat je kwijtraakt op het moment dat je wél beweegt.

Misschien is het een gewoonte die je al jaren houdt, ook al werkt hij niet meer. Misschien is het iemand die teleurgesteld zal zijn als je een andere keuze maakt. Misschien is het simpelweg de angst dat de verandering het ook niet beter maakt, en dat je dan niet eens meer de smoes hebt dat je het niet wist.

Dat is niet niks. Dat is precies waarom weten op zichzelf nooit genoeg is. Het is het startpunt, niet het gereedschap.

Wanneer stilstaan ook rekenwerk is.

Soms zit er meer achter je stilstand dan angst. Een andere richting kiezen kan betekenen dat je inkomen flink daalt, terwijl de huur, de hypotheek en de mensen die op je rekenen gewoon doorlopen. Dan ligt de vraag anders: wat kun je je veroorloven?

Het lastige is dat angst en een reëel risico van binnen hetzelfde aanvoelen. Je kunt zelf niet altijd zeggen welke van de twee je tegenhoudt. Vaak is het allebei, en trekt de een de ander mee. Dan legt de twijfel zich als een deken over je heen en blijft alles liggen waar het ligt.

Dus “het is gewoon angst” helpt je niet verder. Een deel van je aarzeling is een slimme rekensom, en die mag je serieus nemen. Eerlijk zijn tegen jezelf betekent hier dat je gaat uitzoeken wat angst is en wat cijfers zijn.

Het soort stilstand dat niemand ziet.

Van buiten verandert er niets aan hoe je overkomt. Je werkt door. Je regelt het thuis nog steeds. Niemand die met je samenwerkt of naast je slaapt, ziet dat je al maanden weet wat er anders moet en het toch niet doet.

Dat is geen luiheid. Wie denkt dat handelen na weten vanzelf gaat, heeft nog nooit echt geprobeerd iets te veranderen waarvan hij al wist dat het zwaar zou worden. De stap van weten naar doen is een van de zwaarste die er is, en niemand ziet je hem niet zetten.

Wat we hier niet doen.

We geven je nu geen stappenplan om wel in beweging te komen. Geen vijf tips of een bepaalde methode.

Een stappenplan om in beweging te komen hadden we zo kunnen verzinnen. Maar je weet al wat er moet veranderen, en dat weten alleen heeft je nog nergens gebracht. Dat verdient eerst erkenning, voordat er iets anders komt.

Misschien blijf je nog even zitten waar je zit. Dat maakt je niet zwak.

Maar er is een verschil tussen niet bewegen omdat je het nog niet weet, en niet bewegen terwijl je het allang weet. Dat tweede kun je jezelf niet meer wijsmaken.

Dat onder ogen zien is niet hetzelfde als veranderen. Maar het is wel het volgende dat eerlijk zijn tegen jezelf van je vraagt.

Photo by Razlan Hanafiah on Unsplash